معرفی کتاب شکر منعم
نوشته سهند بردبار
مقدمه
سراسر زندگي ما انسان ها سرشار از نعمت هاي بيشمار الهي است. نعمت هايي كه گاه به علّت فراواني مورد غفلت واقع مي شود.
نعمت وجود در مقابل عدم اوليّن نعمت بزرگي است كه هستي ما به آن وابسته است.
الأمالي : قالَ رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله ـ لِعليٍّ عليه السلام ـ : قُل ما أوَّلُ نِعمَةٍ بلاكَ .[البَلاءَ : الإنعام (لسان العرب : 14 / 84) .]اللّه ُ عَزَّ و جلَّ و أنعَمَ علَيكَ بِها ؟ قالَ : أن خَلَقَني جَلّ ثَناؤهُ و لَم أكُ شيئا مَذكورا ، قالَ : صَدَقتَ .[1]
الأمالى للطوسى : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ به على عليه السلام ـ فرمود : بگو ببينم نخستين نعمتى كه خداوند عزّ و جلّ تو را به آن آزمود و با آن تو را نواخت، چيست؟ عرض كرد : اينكه خداوند ـ جلّ ثناؤه ـ مرا از هيچ آفريد. فرمود : درست گفتى.
اگر خداوند متعال ما را موجوديّت نمي داد عدم بوديم و عدم را بودني نيست كه به حساب آيد.
بعد از موجوديّت دادن ، ما را به مراتب بالا برد و به ما حيات نباتي، حيات حيواني و حيات انساني تفضّل نمود.
از اعضاء وجوارح بدن گرفته تا تمامي جهان اطراف ما همه و همه نعمت هاي خداوند متعال است.
در برابر همه اين نعمت ها آيا سپاسگزاري و تشكّر ضرورت ندارد؟
عقل دستور مي دهد كه بايد از نعمت دهنده تشكّر و سپاسگزاري نمود و در صورت عدم سپاسگزاري شخص مستحق عقاب مي باشد.
هر انسان عاقلي اين مطلب را درك مي كند كه بايد در برابر نيكي ديگران تشكّر نمود و بي تفاوتي در برابر خوبي ديگران نوعي بي ادبي محسوب مي شود.
همه ما مي دانيم كه زندگي ما مملو از نعمت هاي فراواني است كه از آن بهره مند مي باشيم و از طرفي مسلّماً اين نعمت ها مخلوقِ خالقي قدرتمند و حكيم مي باشد.
بنابراين بايد به جهت بهره مندي از نعمت هاي الهي از او سپاسگزاري كرده و در برابر نيكي هاي بي شمار او قدرداني بنماييم.
در اين ميان موانعي باعث عدم شكر گزاري نسبت به پروردگار مي شود كه از جمله آن ها تبعيّت از هوي نفس و غفلت ورزيدن نسبت به خداوند متعال است كه در اين مجموعه به آن ها اشاره مي شود.
مبحث ديگري كه در اين كتاب به آن مي پردازيم مسئله مراتب شكرگزاري مي باشد كه پيرامون چگونگي و درجات آن بر حسب ظرفيّت افراد مطالبي بيان مي گردد.
نعمت هاي الهي به صور گوناگون و اقسام متنوّعي وجود دارد كه توجّه به آن ها انسان را به شكرگزاري تشويق مي نمايد.
انساني كه در برابر نعمت هاي بي شمار الهي شكر و سپاس مي گويد در واقع با اين كار خود را رشد داده و به كمال مي رساند.
وَلَقَدْ آتَيْنَا لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ وَمَن يَشْكُرْ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ[2]
و البته لقمان را حكمت داديم كه: خدا را سپاس دار. و هر كه سپاس دارد، تنها به سود خود سپاس مىدارد، و هر كس كفران كند، البته خدا بىنياز ستوده است
خداوند متعال به هيچ وجه نيازي به سپاسگزاري و اداي احترام از سوي بندگان ندارد بلكه با كمي دقّت مي توان دريافت كه اين بندگان و مخلوقات او هستند كه با سپاسگزاري نسبت به پروردگار، به او تقرّب جسته و به رشد عقلي و معنوي دست پيدا مي كنند.
در زمينه سپاسگزاري از خداوند متعال ممكن است بعضي از افراد دچار شبهاتي شوند كه مي بايست به دنبال پاسخ صريح آن باشند تا در مسير بندگي خداوند متعال همه غبار ها را از آيينه قلب خويش بزدايند.
اگر انسان صرفاً به بهره برداري از نعمت هاي الهي بپردازد ولي هيچگونه توجهّي به صاحب آن ها ننمايد دچار طغيان و سركشي مي گردد و غرور و سرمستي او را به هلاكتي بزرگ دچار مي سازد.
اميدواريم كه با درك و انديشه صحيح قدر نعمت هاي الهي را بدانيم و با سپاسگزاري به درگاه خداوند متعال خويش را از تاريكيِ جهالت برهانيم.
نعمت هدايت بزرگترين نعمت الهي محسوب مي شود كه خداوند به وسيله پيامبران و ائمه اطهار(ع) به بندگان خويش ارزاني داشته است.
انشاء الله با بهره گيري از هدايت قرآن و اهلبيت(ع) بتوانيم به قرب الهي دست پيدا نماييم.
سهند بردبار
[1] [الأمالي للطوسي : 492 / 1077 .]
[2] سوره : لقمان آیه : 12
فهرست
مقدمه
ضرورت شكر منعم
مراتب شكر گزاري
انواع شكر گزاري
شكر لساني
شكر عملي
تشكّر از بندگان خدا
موانع شكرگزاري
غرور
جهل نسبت به نعمت ها
فراموشي نعمت
انواع نعمت ها
نمونه نعمت ها
نعمت فراموشي
بهره مندي از حيوانات
ويژگي هاي نظام هستي
ثمره سپاسگزاري
سلب نعمت
صبر بر مصائب
شبهات
مگر خداوند به شكرگزاري ما احتياج دارد؟.
چرا بعضي گناهكاران غرق در نعمتند؟
منابع
نویسنده : سهندبردبار
مشخصات ظاهری
قطع: رقعی
چاپ: اول
صفحات: ۱۳۶
شابک: ۴-۹-۹۵۷۹۵-۶۰۰-۹۷۸
سال: 1394
در این کتاب به مبحث شکر نعمت های الهی پرداخته شده و با توضیح ضرورت شکر منعم ، مراتب شکر گزاری و انواع آن بیان گردیده است.
در بخش دیگری از کتاب موانع شکرگزاری بیان شده و به انواع نعمت ها و نمونه هایی از آن ها اشاره می شود.