كـلــيـپ

احادیث

حضرت رسول اكرم (ص)

قال رسول اللَّه (ص): لا تطلبوا العلم لتباهوا به العلماء و لا لتماروا به السّفهاء و لا لتراءوا به في المجالس و لا لتصرفوا وجوه النّاس اليكم للتّرأس فمن فعل ذلك كان في النّار

رسول اكرم (ص) فرموده است: علم را نخواهيد براى فخر فروشى به دانشمندان و نه براى مجادله با بيسوادان و نه براى خودنمائى در مجالس و نه براى جلب توجّه مردم، بمنظور رياست‏ طلبى و برتری جوئى. چه آن كس كه هدفش از كسب دانش اين چنين باشد قرارگاه او در آتش است.

 قال النبي(صلی الله و علیه و آله): سياتي زمان علي امتي يفرون من العلما كما يفرالغنم من الذئب، ابتلاهم الله بثلاثه اشياء: الاول: يرفع البركه من اموالهم، والثاني: سلط الله عليهم سلطاناً جائرا، والثالث: يخرجون من الدنيا بلاايمان.

پيامبر اعظم(صلی الله و علیه و آله) فرمود: زماني بر امت من خواهد آمد كه مردم از علما گريزان شوند، همان طوري كه گوسفند از گرگ گريزان است، خداوند چنين جامعه اي را به سه نوع عذاب مبتلا مي كند:

1-بركت و رحمت خود را از اموال ايشان برمي دارد 2-حكمفرمايي ظالم و بي مروتي را بر آنها مسلط مي گرداند 3- هنگام مرگ و جان دادن، بي ايمان از اين دنيا خواهند رفت.

مستدرك الوسايل، ج11، ص376

روزی از روزها که پیامبر خدا صلّی الله علیه و آله از کوچه ای عبور می کرد، عده ای از مردم را دید که در آنجا جمع شده اند. حضرت از آنها پرسید: بر گِرد چه جمع شده اید؟
عرض كردند: دیوانه ‏اى است كه اعمال جنون‏ آمیز و خنده‏آورش مردم را متوجه خود ساخته.

پیامبر آنها را به سوی خود فراخواند و فرمود:

او مریض است و دیوانه نیست. اما می‏خواهید دیوانه واقعى را به شما معرفى كنم؟
همه خاموش بودند و با تمام وجودشان گوش می دادند. عرض كردند: بفرمایید، اى رسول خدا! حضرت فرمود:
إنّ المَجنونَ حَقَّ المَجنونِ المُتَبَختِرُ فی مِشیَتِهِ، النّاظِرُ فی عِطفَیهِ، المُحَرِّكُ جَنبَیهِ بمَنكِبَیهِ، یَتَمَنّى علَى اللّهِ جَنَّتَهُ و هُو یَعصیهِ، الذی لا یُؤمَنُ شَرُّهُ و لا یُرجى خَیرُهُ فذلكَ المَجنونُ و هذا المُبتَلى. (الخصال، ص 332)
دیوانه حقیقى كسى است كه با تكبر و غرور راه می‏رود، متكبّرانه به دو طرف خود نگاه مى‏كند و پهلوهایش را با شانه هایش حركت مى دهد. نافرمانى خدا مى كند و با این حال بهشت او را آرزو مى كند. كسى از شرّ او ایمن نیست و به خیرش امیدى نمى رود. پس دیوانه واقعى او است و این را كه دیدید تنها یك بیمار است.

 كلمات درربار پيامبر بزرگ اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم

هر كه با امت من مدارا كند، خدا با وى مدارا كند.

هر كه عيادت مريضى كند، در كار بهشتى است.

هر كه با ستمگرى راه رود، مجرم است (در صورتى كه براى كمك كردن به ظلم او باشد، يا از كارمندان او محسوب شود).

هر كه علم طلب كند، خدا رزقش را كفالت كند.

هر كه علمش به وى سود ندهد، جهلش به او زيان رساند.

هر كس را عمل عقب راند، نسب جلو نبرد.

هر كه از عمل نيك خرسند شود و از كار بد نگران، مؤمن است.

هر كه از خدا بترسد، (به هنگام جوانى و نيرومندى) در طاعت بكوشد، و هر كه كوشيد به منزل برسد.

هر كس كرامت (و شرف) آخرت خواهد، زينت دنيا فرو نهد.

هر كه دنيا را دوست دارد، به آخرت زيان رساند؛ و هر كه دل به آخرت بندد به دنيا ضرر زند.

هر كه قدرت خدا را سبك شمارد، خدا او را خوار كند؛ و هر كه به قدرت خدا احترام كند، خدا وى را گرامى دارد.

هر كس كارى را دوست دارد،- خير يا شر- مثل كسى است كه انجام داده.

هر كه به نام خدا به شما پناهنده شد، پناهش دهيد؛ و هر كه شما را به خدا قسم داد، و چيزى خواست، حاجتش را برآوريد.

هر كه احسانى به شما كرد، تلافى كنيد؛ اگر نداشتيد دعا كنيد، به قدرى كه بدانيد جبران شده.

هر كه چون صبح كند و خيال ظلم به كسى نداشته باشد، خداوند گناهانش را بيامرزد.

هر كه سكوت كند، نجات يابد.(در جايى كه حرف زدن بی ‏نتيجه باشد).

هر كه براى خدا تواضع كند، خدا او را رفعت دهد، و هر كه تكبر كند، خدا او را خوار كند.

هر كه از خطاى ديگران بگذرد، خدا از گناهش بگذرد.

هر كه ديگران را ببخشد، خدا او را عفو كند.

هر كه خشم خود فرو نشاند، خدا او را اجر دهد.

هر كس در معاش اندازه ‏گيرى كند، خدا روزيش دهد، و هر كس تبذير كند، خدا محرومش كند.

هر كس در راه دفاع از مالش كشته شود، شهيد است (در صورتى كه خود را براى مال دنيا عمدا بكشتن ندهد).

هر كس در راه دفاع از خانواده كشته شود، شهيد است.

هر كس در راه دفاع از دين كشته شود، شهيد است.

هر كه را خدا خواسته باشد خير دهد، دانش دينى به او عنايت فرمايد.

هر كه از آتش به ترسد، از شهوات خوددارى كند.

هر كه در انتظار مرگ باشد، از لذتها چشم پوشد.

هر كه به دنيا بی رغبت باشد، مصيبتها بر او آسان گردد.

هر كه به زور و سرنيزه‏ ى غلامان خود عزت جويد، خدايش ذليل گرداند.

هر كه با ما غش و تقلب كند، از ما نيست.

هر كه در امر دين ما بدعتى از خود بگذارد، مردود است.

هر كه به آرامى كار كند به مقصود رسد، يا اينكه نزديك شود، هر كه عجله كند خطا كند، يا به خطا نزديك شود.

هر كس خير بكارد، رغبت و خوشى دور نمايد، و هر كس شر بكارد، پشيمانى بدرود.

هر كه بداند خدا عوض مى‏دهد، سخاوتمندانه ببخشد.

هر كه می خواهد از همه گرامى‏تر باشد، از خدا بترسد.

هر كه می ‏خواهد از همه بی ‏نيازتر باشد، به آنچه در دست خداست مطمئن‏ تر باشد، تا آنچه در دست خود است.

هر كه به گناهى همت گمارد، سپس صرف نظر كند، حسنه‏ اى براى او بنويسند.

هر كه سخنش بسيار باشد، لغزشش فراوان باشد؛ هر كه لغزشش بسيار باشد، گناهش زياد شود؛ و هر كه گناهش زياد شود، آتش براى او بهتر است.

هر كه براى كم شكر نكند، براى زياد هم شكر نمی ‏كند.

هر كه به‏ مصيبت‏ زده ‏اى تسليت دهد، همانند او اجر دارد.

هر كه به خدا و روز جزا ايمان دارد، سخن خير گويد يا ساكت نشيند.

هر كه كافرى را مسلمان كند، بهشت بر او واجب است.

هر كه يك غصه‏ ى دنيا از دل برادرش بردارد، خدا يك غصه‏ ى آخرت از دلش برگيرد.

هر كه عيب برادرش را بپوشد، خدا در دنيا و آخرت عيوبش را به پوشاند، و مادامى كه بنده ‏اى در يارى برادرش باشد، خدا ياور اوست.

هر كه در طلب علمى رود و بيابد دو سهم اجر دارد، و هر كه برود و نيابد يك سهم.

هر كه علم را وسيله ‏ى شهرت قرار دهد، و گوش مردم را از آوازه‏ى علم خود پر كند، خدا در قيامت از فضيحت وى گوش مردم را پر كند، و حقير و بی ‏مقدارش فرمايد.

هر كه را احسانى كردند، جبران نمايد؛ اگر بتواند بازگو كند كه همين شكر احسانست.

هر كه را احسانى كردند و جز ستايش تلافى ديگرى نتوانست، شكرگزارى كرده، و اگر كتمان كرد، ناسپاسى نموده.

هر كه اميد از غير خدا برگيرد، خدا تمام حوائج او را كفايت كند، و از راه بی ‏گمان روزيش دهد؛

و هر كس اميد به دنيا بندد، خدا كارش را به دنيا واگذارد.

هر كه به منظور ستايش مردم، معصيت خدا كند، همانا كه چشم ستايش به آنها داشته نكوهشش كنند.

هر كه براى رضاى خدا كارى كرد كه موجب خشم مردم است، خدا از او راضى گردد، و مردم را هم از وى خشنود گرداند؛ و هر كس براى خشنودى مردم خلاف رضاى خدا

كند، خدا بر او خشم گيرد، و مردم را از او ناراضى كند.

هر كه در دنيا كيفر گناه ببيند (در آخرت نبيند)، خدا عادل‏تر از آن است كه بنده‏اى را دو بار كيفر دهد.

هر كه در دنيا خدا گناهش را عفو كرد، و وى را رسوا نكرد، (در آخرت هم مورد عفو است) خدا كريم‏تر از آن است كه از عفو خود بازگردد.

هر كه تقوايى نداشته باشد كه در خلوت او را از گناه منع كند، ذره‏اى از علمش در راه عبادت به كار نرفته.

هر كه نماز را ميان مردم نيكو گزارد، و در خلوت بد؛ به خدا اهانت كرده.

هر كه نمازش از كارهاى زشت و ناپسند جلوگيرى نكند، جز دورى از خدا نيفزوده.

هر كه براى كارى سوگند خورد، سپس كار بهترى پيش آمد، كفاره دهد؛ و كار بهتر را انجام دهد.

هر كه بدون دعوت بر سر سفره‏اى حاضر شود، چنان است كه به عنوان سرقت آمده و غارت برده.

هر كه مهمان قومى شد، بدون اجازه‏ى آنان روزه‏ى مستحب نگيرد.

هر كس به بدعتگزارى اهانت كند، خدا روز وحشت بزرگ او را ايمن دارد

هر كس زمام يكى از كارهاى مسلمانان را بدست گيرد، و خدا درباره‏ى او خير خواهد، معاون صالحى براى او بگمارد؛ كه اگر (خدا را) فراموش كرد تذكرش دهد، و اگر متذكر بود كمكش كند.

هر كس در معاشرت به مردم ستم نكرد، و دروغ نگفت، و خلف وعده ننمود از كسانى است كه در جوانمرديش كامل و

عدالتش ظاهر، و برادرى با او واجب و غيبتش حرام است.

هر كس عمدا دروغى بمن به بندد جايش دوزخ است.

محبت خدا بر آنكس كه در غضب حلم كند، واجب است.

خدا رحمت كند آنرا كه زبانش را اصلاح كند.

رحمت خدا بر افرادى از امت من كه هنگام وضو، و بعد از غذا خلال كنند.

فقر در آستانه‏ى كفر است، و حسد چنان است كه گويى تقدير را دگرگون كند.

هر كه مردم را شناخت گرفتار بلا شود، و هر كه نشناخت آسوده زيست كند.

هر خوى در مؤمن ممكن است باشد مگر خيانت، و دروغ در امر دين.

(شما مردم) ساختمانها بنا می كنيد كه در آن ننشينيد، و مالها می ‏اندوزيد كه آنرا نخوريد، و به چيزهايى اميد می ‏بنديد كه به آنها نرسيد.

چه كسان كه چاشتگاه زنده ‏اند و روز را به پايان نرسانند، و يا در انتظار فردا هستند و به آن نرسند.

عجب است از آن كه دل به دنيا بسته، و مرگ در پى اوست.

عجب‏ دارم از آن كه دهان را از خنده چاك می دهد، و نمی داند خدا از او راضى است يا نه.

اى عجب! كل العجب! از آنكه به زندگى جاودان عقيده‏ مند است، و براى اين سراى سر تا پا فريب می ‏كوشد.

كار مؤمن عجيب است: بخدا سوگند! هيچ تقديرى جز خير، خدا درباره ‏ى او نكند.

قيامت نزديك شده و مردم جز حرص به دنيا نيفزوده ‏اند،

شما خار را در چشم برادرتان می ‏بينيد، و شاخه را در چشم خود نمی ‏بينيد!

اين خيانتى بزرگ است كه سخنى براى برادرت بگويى، او ترا تصديق كند و تو دروغگو باشى.

خوشا به حال آن كه اشتغال به عيوب خود از عيوب ديگران بازش دارد، و مالى كه بدست آورده در غير گناه صرف كند، با اهل فقه و حكمت درآميزد، و از اهل ذلت و گناه كناره گيرد.

خوشا به حال آن كه به علمش عمل كند.

خوشا به حال آنكه به اسلام هدايت يابد، رزقى به حد كفاف داشته باشد و قناعت ورزد.

يك صفت در هر كه باشد دنيا و آخرت مطيع فرمان او شود، و در بهشت جاويد سعادت تقرب به حق يابد؛ گفتند: يا رسول اللّه‏

چه صفتى است؟ فرمود: تقوا، هر كه خواهد از همه عزيزتر باشد از خدا بپرهيزد، سپس حضرت اين آيه را خواند: «هر كه از خدا بترسد خدا براى او راهى بگشايد و از راه بی گمان روزيش دهد».

سر جمع خيرات، ترس خداست.

كشتى را تجديد كنيد كه دريا ژرف است، نيرو را تجديد كنيد كه راه دور است.

با هواى نفس بجنگيد تا بر خود مسلط شويد!

بر سر شهوات با نفس بجنگيد، تا حكمت قلبتان را فرا گيرد،

خشكى چشم، اثر سختى قلب است.

نشستن با عائله از اعتكاف در اين مسجد من نزد خدا محبوب‏تر است (جائيكه با الفت و انس آنها را خوشدل كند و با اخلاق و ادب نيكو، تربيت دهد).

خداوند اخلاق پاك را وسيله‏ ى پيوند خود قرار داده، اين (فضيلت) براى شما بس كه به يك خوبى كه متصل به خداست تمسك جوييد.

و اين شر براى او بس كه برادرش را تحقير كند.

پرهيزگارى، بر هر دلى كه شيفته شهوات باشد امكان ندارد.

از دروغگويى همين بس كه هر چه شنيدى نقل كنى.

احترام عالمى كه به علمش عمل كند، چون احترام شهدا و صديقين است.

هديه فرستيد تا دوستى فزون گردد و نگرانيها رفع شود.

از هوش مؤمن حذر كنيد، كه به نور خدايى می نگرد.

فرزندانتان را احترام كنيد و نيكو تربيتشان كنيد.

سخن نيك گوييد تا غنيمت بريد، و از گفتار بد بپرهيزيد تا سالم بمانيد.

از آتش جهنم اجتناب كنيد، هر چند به تصدق نصف خرما.

با صدقه، بيماران را علاج كنيد.

دعا را سپر بلا كنيد.

به هنگام نرمى دل دعا را غنيمت شماريد، كه رقت قلب رحمت است.

در دوران زندگى به دنبال خير باشيد و در معرض نسيم رحمت خدا درآييد، كه خدا نسيم هاى رحمتى دارد كه بر هر كس خواهد می ‏وزد.

در كارها از كتمان كمك گيريد،

مقاصد خود را آشكار نكنيد تا بتوانيد عملى كنيد.

غذاى خود را به پرهيزگاران و مؤمنان خيرمند به خورانيد.

حق مرا در رعايت خاندانم حفظ كنيد.

بدانيد، بيناترين چشم آنست كه در راه خير باز شود

بدانيد، شنواترين گوش آن است كه براى بيدارى دل سخن فرا گيرد

بدانيد، مصرف كردن اموال در راه باطل اسراف تبذير است

بدانيد، قناعت و تسلط بر شهوت، بزرگترين پاكدامنى و تقواست

بدانيد، دنيا منزلى است كه جز با زهد و پارسايى نمی ‏توان از آفاتش سالم ماند، و هر چه طعمۀ آن شود از آن نجات نيابد

بدانيد، وجود شما، بهايى جز بهشت ندارد، مبادا به غير از آن خود را بفروشيد

بدانيد، تقوا مركب راهوارى است، پرهيزگاران بر آن سوار شده و مهارش را به دست گرفته ‏اند، و آنان را به مقصد بهشت می ‏رساند

بدانيد، گناه مركب چموشى است، گنهكاران بر گردۀ آن نشسته ‏اند، اگر مهارش گسيخته شود راكب را به پرتگاه دوزخ می افكند

بدانيد، امروز وقت آمادگى است، فردا مسابقه است، مسابقه بر سر بهشت است، و سرانجام باختگان دوزخ

بدانيد، تهيدستى بلا است، و بدتر از تهيدستى رنجورى جسم است، و بدتر از مريضى، بيمارى قلب است

بدانيد، مال فراوان از نعمتهاى خداست، بهتر از مال سلامت بدن است، و بهتر از سلامت، تقواى قلب است

بدانيد، هر كه بی انديشۀ عاقبت در هر كار پا نهد، بايد منتظر حوادث ناگهانى باشد

مؤمن از يك سوراخ دو بار گزيده نمی شود

هر كه شكر مردم نكند، شكر خدا نكرده

قضا را جز دعا، چيزى برنگرداند

عمر را جز احسان، چيزى دراز نكند

بردبار نيست، مگر كسى كه عبرت گيرد

فقرى سخت ‏تر از نادانى نيست

مالى سودمندتر از عقل نيست

هيچ همكارى از مشورت مناسب‏تر نيست

هيچ عقلى چون تدبير نيست

هيچ حسب و نسبى چون خوى خوش نيست

هيچ پرهيزگارى چون خوددارى از گناه نيست

هيچ عبادتى چون فكر نيست

هيچ ايمانى چون حيا و صبر نيست

غصه ‏اى جز غم دين نيست

بنده‏اى كه قرآن خواند فقر نبيند

احتياط از تقدير جلو نمی گيرد

مؤمن غافلگير نمی كند

مؤمن نبايد خود را خوار كند

آدم دو رو نزد خدا امين نيست

خدا دنيا را به نيت آخرت می ‏دهد، اما آخرت را به نيت دنيا نمی دهد.

خدا حيا می كند دستى را كه به جانب او برداشته‏ اند خالى برگرداند.

خداوند زمين را براى من سجده‏گاه و پاك كننده قرار داده است.

خداوند زمين را بمن نمود بطورى كه مشرق و مغرب آنرا ديدم، و بر هر جا ديده ‏ام رسيده امتم حكومت خواهند كرد.

خدا امت مرا به خاطرات نفسانى مؤاخذه نمی كند، مگر اينكه به زبان آيد يا جامه ‏ى عمل پوشد.

خدا از سر عدالت و دادگرى راحت و گشايش را در پرتو يقين و رضا (ى به تقدير) قرار داده، و غم و غصه را در شك و نارضايتى نهاده است.

خدا تا گفتار كسى را نپسندد عملش را نمى‏پذيرد.

خدا هر وقت براى ملتى خير خواهد امتحانشان كند (تا آزموده و ورزيده شوند، و بتوانند از حقوق خود دفاع كنند).

بدترين عذابها در قيامت براى عالم بی عمل است.

بدترين مردم در قيامت به پيشگاه خدا كسى است كه مردم از زبانش بترسند.

يكى از بدترين مردم در قيامت بنده‏اى است كه آخرت خود به دنياى ديگر فروخته است.

بدبخت‏ترين مردم كسى است كه در دنيا فقير و در آخرت معذب باشد.

از اسباب آمرزش، خشنود كردن برادر مؤمن است.

از جمله اسباب آمرزش، سلام كردن و خوش زبانى است.

خدا شما را جانشين گذشتگان كرده تا به بيند چه می كنيد.

از آداب اسلامى اين است كه صاحب خانه، مهمان را تا دم در بدرقه كند.

روح القدس به قلب من الهام كرد كه: هيچكس تا همه‏ ى رزق خود را نخورد نميرد، پس از خدا بترسيد و در تحصيل روزى نيكرفتار باشيد.

اشتغال مطلوب من در نماز است.

نمازگزار، درب خانه سلطان جهان را مى‏كوبد. و هر كس به كوبيدن ادامه دهد، اميد است در را به رويش بگشايند.

خدا به من دستور داده كه: گفتارم ذكر، و سكوتم فكر، و نگاهم عبرت باشد.

من رحمتى هستم كه خدا به بندگان اهداء كرده.

شفاى نادانى، پرسش است.

قدر اهل فضل را فضيلتمندان شناسند.

من مبعوث شده‏ام كه اخلاق نيك را تكميل كنم.

من براى امتم از پيشوايان (و زمامداران) گمراه كننده بيمناكم.

كارها وابسته به نيت و سرانجام است.

از دنيا جز بلا و فتنه چيزى نمانده است.

اين دلها- مانند آهن- زنگ ميزند؛ پرسيدند: وسيله جلاى دل چيست؟ فرمود: ياد مرگ و قرائت قرآن.

كار بهشت چون بالا رفتن از تپه (سخت و سنگين) است، كار دوزخ يا به روايتى كار دنيا- آسان و لذتبخش است.

شنيدن مثل ديدن نيست.

ريشه ‏اى كه بوسيله‏ ى ظلم در زمينى جا گرفته، ايجاد حق نمی ‏كند.

خوى مؤمن چاپلوسى نيست.

پس از مرگ عذرپذيرى نيست.

آن كه خدا به وى وسعت دهد و او بر عائله ‏اش تنگ گيرد از ما نيست.

هر كه به ديگران شبيه شود (يعنى در اخلاق و اعمال نامشروع شبيه كفار گردد) از ما نيست.

هر كه قرآن را به صورت غنا بخواند از ما نيست.

هر كه بزرگ را محترم نشمارد، و بر كوچك ترحم ننمايد، و امر بمعروف و نهى از منكر نكند؛ از ما نيست.

هر كس به منظور اصلاح بين دو نفر سخن خيرى گويد، يا نقل كند دروغگو نيست (هر چند خلاف واقع گويد).

توانگرى به ثروت زياد نيست، به بی ‏نيازى قلب است.

هيچ چيز نزد خدا از دعا گرامی تر و ارجمندتر نيست.

كيفر هيچ گناهى چون ظلم زودرس نيست.

تو از مال بهره ندارى جز آنچه بخورى و نابود كنى، يا بپوشى و كهنه كنى، يا تصدق دهى و پيش فرستى.

بسا نماز شب‏ گزار كه جز بی خوابى بهره‏ اى ندارد، بسا روزه‏دارى كه جز گرسنگى و تشنگى سودى نمی ‏برد.

منابع:
نام کتاب: نصايح (سخنان چهارده معصوم (عليهم السلام))